TSP's Weblog

Hãy luôn khao khát. Hãy cứ dại khờ

Làm sách giao khoa: Ai là người lợi nhất?

Posted by Thái Trịnh on 20/06/2011

(GDVN) – Chương trình là cốt lõi của nền học (CT) sách giáo khoa là tàI liệu pháp lý trong dạy và học. Mặc dù đã có nhiều cố gắng, nhiều biện pháp được thực thi nhưng thực tế 27 năm qua ta chưa hề có CT-SGK chuẩn để ổn định giáo dục phổ thông. Chương trình năm nào cũng chỉnh sửa, SGK năm nào cũng in lại. Là người nghiên cứu vấn đề này, xin mạnh dạn chia sẻ với bạn đọc suy nghĩ của mình và kiến nghị giải pháp khả thi duy nhất.

Hoạt động của NXBGD ngoài tầm kiểm soát?

– Năm 2001, tổng số xuất bản phẩm được xuất bản và phát hành là 237, 760 triệu bản , với tổng doanh thu là 1705 tỷ đồng (Cục xuất bản của Bộ Văn hoá thông tin nhân kỉ niệm 50 ngành xuất bản, công bố 2003). Số lượng của NXBGD là 200 triệu bản, (8 tỷ đồng tiền tem chống in lậu, giá tem 40đ/cái) chiếm 84,1% tổng số xuất bản phẩm của cả nước. Làm phép tính đơn giản , doanh thu của NXBGD khoảng 1434,2 tỷ đồng, tương đương 100 triệu USD/năm vào thời gian đó. Năm 2004 theo Tổng cục thống kê Nhà nước , số tiền người dân bỏ ra 2000 tỷ đồng để mua sách học.

– Về in SGK, Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải đã chỉ thị chấm. dứt ngay năm nào cũng in lại SGK…(Thế Giới Mới, Số 449, ngày 13-8-2001). Lấy cớ giá giấy tăng NXBGD cho tăng giá SGK khoảng 10%, khi chưa có ý kiến của Chính phủ, theo kiểu tiền trảm hậu tấu, và bất chấp sự phản đối của dư luận. Vấn đề SGK được GS Hoàng Tuỵ coi là một trong ba cục bứu dị dạng (liên quan đến SGK, thi cử và học thêm tràn lan) cần phải sớm cắt bỏ. In lậu sách giáo dục trở thành vấn nạn của xã hội, cơ quan Pháp luật yêu cầu phải có Quốc sách để chống tệ nạn này (Báo Hà Nội mới, 9-1999)

– Giải thích lý do tăng giá SGK, cùng với NXBGD lãnh đạo Bộ GD-ĐT khẳng định: lãi xuất bản SGK trong vòng 5 năm (2002-2006-là những năm thay SGK) là 243 tỷ đồng, trung bình lãi gần 50 tỷ đồng năm? nên không thể nói là siêu lợi nhuận (SGGP ngày 13-5-2008).Theo Cuc xuất bản, năm 2007 tổng số xuất bản phẩm được xuất bản và phát hành là 276, 447 triệu bản (CAND ngày 1-5-2008). Cơ cấu sách thật bất hợp lý , ở phổ thông thì sách làm cho HS bội thực, còn ĐH đói sach học chay suốt 20 năm đổi mới.

Nhìn ra thế giới, không có bất cứ nước nào, mà tỷ lệ sách giáo dục in ấn hàng năm đạt tới hai con số. Vòng đời SGK ở các nước đều có chế tài sử dụng ít nhất 10 năm hay lâu hơn, mới được thay. SGK là tài liệu quan trọng. Có ổn định được CT-SGK chuẩn mực, giáo dục mới ổn định và phát triển.

Qua các tư liệu đã dẫn, rõ ràng hoạt đông của NXBGD năm ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước.

Lãi của NXBGD là bao nhiêu ?

– Từ năm 2002-2003 việc thay SGK ở bậc phổ thông được tiến hành theo kiểu cuốn chiếu, bắt đầu bằng ba khúc- lớp 1, lớp 6 và lớp 10. Dự kiến đến năm 2007 sự thay đổi này hoàn thành. Nhưng năm 2003, chương trình phân Ban gặp sự cố, Quốc hội đã cho phép dừng lại 2 năm để Bộ nghiên cứu lại, nên phải đến năm 2009 mới hoàn thành.

– Lớp 1 có 7 môn học: Toán, Tiếng Việt, Đạo Đức, Mỹ Thuật, Âm Nhạc, Thủ Công, Tự Nhiên Xã Hội. Kèm theo các sách này có tới 8 cuốn nữa được thiết kế cho học sinh viết vào một lần rồi bỏ đi như sách Vẽ, Mỹ thuật, Đạo đức, Bài tập đạo đức, Toán, Bài tập toán, Thủ công, Bài tập tiếng Việt. Như vậy, thật lãng phí !

– Chỉ tính riêng với môn tiếng Việt, tiền lãi thay SGK đã là con số rất lớn. Sách tiếng Việt có 2 tập. Giá một tập là 9.800 đồng. Số học sinh vào lớp 1 là 1,7 triệu em. Doanh thu riêng việc thay sach môn học NXBGD là 33, 32 tỷ đồng.

Phần thù lao cho tác giả theo ông Đỗ Ngọc Thống (VietnamNet 5-11-2006) có 2 cách tính:

i/ Theo giá bìa 10%: ( hơn hai trăm ba mươi năm triệu đồng );

ii/ Theo tiết học là 350.000đ/ tiết: triệu (hơn một trăm mười ba triệu)

Theo các chuyên gia, trừ tiền giấy in ấn và phát hành, thì tiền lãi một môn học này NXBGD thu khoảng 30 tỷ đồng hơn 2 triệu USD, cho lần xuất bản đầu tiên năm 2002.

Xin lưu ý, vì là thay sách, nên con số 1,7 triệu em phải mua là chuẩn, còn NXBGD chỉ ghi 300.000 cuốn ở bìa sách, và khi tính tiền thù lao chỉ 128.000 cuốn là không đúng với thực tế.

Thù lao cho các tác giả đáng lý phải là trên 3 tỷ đồng, chứ không phải vài trăm triệu! Rõ ràng NXBGD không thành thật với Nhà nước và ….!

Việc cung cấp miễn phí cho con gia đình chính sách, hỗ trợ SGK cũ và thư viện của NXBGD là việc làm đáng hoan nghênh, nhưng tổng số tiền 16,5 tỷ đồng cũng chỉ là con số nhỏ

Kể từ năm đó đên nay NXBGD năm nào cũng tái bản môn học này, và thu lợi. Năm 2008, giá bìa môn tiếng Việt, hai tập là 21.400 đ/ bộ, số lượng in là 240.000 cuốn (chắc là còn xa con số thực tế) số tiền thu được 5,136 tỷ đồng, và NXBGD hàng năm thu lợi, mà hầu như không phải đầu tư thêm.

Mỗi năm NXBGD in mới vài chục tựa sách cho việc thay SGK ở các cấp, và tái bản hàng trăm tựa sách. Tiền lãi hàng năm, qua nghiên cứu nhiều năm và ước đoán của tôi, là vài trăm tỷ đồng /năm, chứ không phải xấp xỉ 50 tỷ đồng/năm, như ai đó khẳng định.

Chương trình, SGK hiện nay chưa phải là một sản phẩm khoa học. Sản phẩm kém chất lượng mà muốn tăng giá là phi lý và áp đặt.

GS Nguyễn Xuân Hãn


“Cách làm sách giáo khoa của Việt Nam sai từ gốc!”

(GDVN) – Nếu biết kế thừa kinh nghiệm trong – ngoài nước và thành tựu khoa học giáo dục hiện nay, tôi khẳng định trong vòng một năm, kinh phí khoảng 100 tỷ đồng, chương trình – sách giáo khoa chuẩn sẽ được hoàn thành, để ta có thể thay sách đồng bộ từ lớp 1 đến lớp 12 vào thời gian tới.

LTS: Đề án Đổi mới chương trình SGK giáo dục phổ thông sau năm 2015 với con số đầu tư 70.000 tỷ đồng đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của xã hội.

Suốt nhiều tuần nay, giới báo chí cũng tốn không ít giấy mực để bàn luận về câu chuyện này. Nhiều nhà giáo, chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục cũng bày tỏ nhiều quan điểm, ý kiến của mình. Có ý kiến ủng hộ, nhưng lại có người phản đối dự thảo đề án.

Xung quanh câu chuyện này, báo Giáo dục Việt Nam đã tìm đến GS.TSKH Nguyễn Xuân Hãn, người được mệnh danh là “nhà phản biện ngành giáo dục” và được ông chia sẻ nhiều tâm huyết với ngành giáo dục.

Sau đây, chúng tôi xin trích đăng loạt bài viết của GS.TSKH Nguyễn Xuân Hãn về những câu chuyện in sách giáo khoa, chỉnh sửa, cải biên sách… Mời bạn đọc đón xem.

GS.TSKH Nguyễn Xuân Hãn có 65 công bố khoa học, trong đó gần 50 công trình đăng trên các tạp chí quốc tế, được thưởng Huy chương Vì sự nghiệp khoa học – công nghệ, Huy chương Vì sự nghiệp giáo dục, Huy chương Vì sự nghiệp khuyến học.

Năm 1998, ông được Thủ tướng bổ nhiệm là ủy viên Hội đồng Giáo dục quốc gia.

Hiện ông là Phó chủ tịch Hội Vật lý VN, thư ký hội đồng biên tập tài liệu chuyên khảo để đào tạo cán bộ vật lý, vật lý toán cho bậc đại học, trên đại học; Tổng biên tập tạp chí Vật Lý Ngày Nay; giảng dạy và nghiên cứu tại ĐHQG Hà Nội.

In sách giáo khoa: Cục bứu dị dạng

Lượng ấn phẩm NXB GD chiếm tới 80% lượng sách của cả nước (ở nước ngoài lượng sách giáo dục chỉ chiếm vài %).

Theo Cục xuất bản năm 2007 là 276,447 triệu bản (CAND ngày 1/5/2008), còn theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2004, người dân đã phải bỏ ra trên 2.000 tỷ đồng để mua sách học, chưa kể tiền vay của nước ngoài, và tiền hỗ trợ của Nhà nước.

Thế nhưng, cơ cấu sách rất bất hợp lý: sách phổ thông làm học sinh bội thực, ngược lại sách đại học quá ít, tỷ lệ sách đại học/sách phổ thông chỉ 1%-2% . Về số đầu sách trên khối lớp trung bình trên 200 cuốn, trong đó khoảng 60 cuốn sách giáo khoa, còn lại là sách tham khảo.

Đợt thay sách 2002-2009, Nhà nước dự chi 2 tỷ USD. Loại sách cho học sinh viết vào, chỉ dùng một lần rồi bỏ thật lãng phí.

Ví dụ, Lớp 1 có 7 môn học, Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Mỹ thuật, Âm nhạc Thủ công, Tự Nhiên xã hội, thì có tới 8 cuốn sách nữa được thiết kế cho học sinh viết vào rồi bỏ như: sách Vẽ, Mỹ thuật, Đạo đức, Bài tập Đạo đức, Toán, Bài tập Toán, Thủ công, Bài tập tiếng Việt, hay sách hướng dẫn ôn tập 6 cuốn thi tốt nghiệp phổ thông năm nay có giá là 96.000 đồng/bộ.

Xin lưu ý, loại sách ôn tập này mà trước đây ở ta và các nước tiên tiến không có. Năm nay có gần 1 triệu HS lớp 12, nếu chỉ 50% HS mua loại sách này, NXB GD đã thu về gần 50 tỷ đồng, mà công sức và đầu tư không đáng kể. Số tiền 50 tỷ bằng số tiền mà NXB GD bù lỗ cho giá giấy tăng năm nay.

In ấn và xuất bản sách giáo khoa ở nước ta được GS Hoàng Tuỵ mấy năm trước cảnh báo là một trong ba “cục bứu dị dạng” của giáo dục Việt Nam (liên quan đến sách giáo khoa, thi cử và dạy thêm tràn lan) cần phải cắt bỏ. Về in SGK, nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải đã chỉ thị “Chấm dứt ngay năm nào cũng in lại SGK …”.

Theo Điều 36 của Hiến Pháp năm 2002, Điều 100 của Luật Giáo dục, trước Quốc hội và nhân dân, về chương trình và sách giáo khoa người chịu trách nhiệm là Chính phủ, cụ thể là Thủ tướng. Ở rất nhiều nước, sách giáo khoa phổ thông được cung cấp miễn phí, tại sao nước ta còn nghèo mà năm nào cũng in lại sách giáo khoa (nội dung chỉ trong mỗi cuốn sách chỉ đính chính, thay đổi một vài chữ)? Rồi bắt người dân phải bỏ ra hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm cho việc mua sách giáo khoa? Điều này thật phi lý.

Cách làm sách sai từ gốc

Cách làm chương trình, sách giáo khoa trong 27 năm qua có vấn đề, chưa nói là sai từ gốc tư duy và tổ chức. Ở tầm vĩ mô, khi thiết kế chương trình và biên soạn sách giáo khoa, mà Bộ Giáo dục & Đào tạo không hề có chương trình – sách giáo khoa chuẩn để tham khảo (một vài tác giả tự sưu tầm, qua nghiên cứu, sách chưa đầy đủ, chưa tiêu biểu và thiếu tính hệ thống).

Cách làm là cắt khúc chương trình phổ thông cho nhiều nhóm làm, nhóm nọ không biết nhóm kia, theo kiểu “vừa chạy vừa xếp hàng”. Với cách làm như vậy, chương trình – sách giáo khoa phải chỉnh sửa hàng năm và in lại.

So với mặt bằng giáo dục chung của các nước, nhiều nội dung trong sách giáo khoa của ta nặng hơn từ 1-3 năm. Cách làm cắt khúc cuốn chiếu, kiến thức trình bày không liền mạch, ngôn ngữ sử dụng không thông dụng, xa cuộc sống, khó học khó nhớ. Để chuyển tải được chương trình hiện nay, nhiều học sinh phải học thêm với số tiền bỏ ra rất lớn.

Chương trình – sách giáo khoa hiện nay, tôi xin khẳng định chưa phải là một sản phẩm khoa học. Khi làm chương trình – sách giáo khoa không tham khảo, khi đánh giá cũng không có chương tình chuẩn để so sánh.

Nếu biết kế thừa kinh nghiệm trong – ngoài nước và thành tựu khoa học giáo dục hiện nay, tôi khẳng định trong vòng một năm, kinh phí khoảng 100 tỷ đồng, chương trình – sách giáo khoa chuẩn sẽ được hoàn thành, để ta có thể thay sách đồng bộ từ lớp 1 đến lớp 12 vào thời gian tới.

GS Nguyễn Xuân Hãn


Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: